ARTIKULO KWATRO: Inuman Sessions feat. Graciano Lopez-Jaena

Ayon sa mga aklat ng kasaysayan na ginamit namin noong ako’y nasa elementarya at high school (bago pa ang pagpapatupad ng K-12), mayroong triumvirate ang Kilusang Propaganda: sila Dr. Jose Rizal, Marcelo H. del Pilar at Graciano Lopez-Jaena. Sa tatlong ito, tanging si Jaena lang ang hindi taga-Luzon. Siya ay nagmula sa Jaro, Iloilo.

Si Graciano Lopez-Jaena (1856-1896) ay pumasok sa seminaryo pero nakumbinsi ang kanyang mga magulang na mas gusto niyang maging doktor kaya’t lumipat siya. Nagtungo sa Maynila at sumubok mag-aral sa UST ngunit nabigo. Kaya’t nag-apprentice siya sa San Juan de Dios. Di nagtagal, dahil sa kawalan ng pera, minabuti niyang bumalik ng Iloilo.

Sa edad na 18, isinulat niya ang Fray Botod (Matabang Prayle) na tumuligsa sa kapariang nagtuturo ng kabutihan pero gumagawa ng kasamaan. Naghanap siya ng hustisya sa mga bagay at dahil dito, nakatanggap ng banta sa kanyang buhay. Umalis siya ng Pilipinas at nagtungo sa Espanya noong 1879 at doon siya naging bahagi ng Kilusang Propaganda.

Kung titignan mo si Graciano Lopez-Jaena sa mga monumento, nakasuot siya ng eleganteng mga damit ngunit hindi raw ganito si Jaena. Siya ay dugyot at laging nanggigitata. Siya ang uri ng tao na kakainin ang sardinas sa mismong lata at ipapahid ang langis ng sardinas sa kanyang damin. Siya rin ang taong hindi inaayos ang pagsusuot ng pantalon kaya’t laging nasisira ang laylayan niya. Ayon sa aklat ng mga alaala ni Jose Alejandrino, isang beses, ay binili ng mga kapwa niya propagandista si Jaena ng bagong coat sapagkat namamaho na ang kanyang coat na pinupunasan niya ng langis ng sardinas. Nagpasalamat si Jaena sa mga kaibigan.

Kinabukasan, nagulat ang mga kaibigan niya nang makita si Jaena na suot ang kanyang lumang coat. Nang siya ay tinanong, isinanla niya pala ang kanyang natanggap at nagpakalasing sa kanyang paboritong bar! Nagpakalunod siya sa alak habang nagsusulat ng mga artikulo at editoryal. Dahil sa alak, nagawa niya ang mga artikulong makabayan.

Sinasabi rin sa atin na si Jaena ay isang dakilang orador. Sa katotohanan ay tumanggap siya ng mga imbistasyon para magsalita kahit wala siyang alam sa paksang pag-uusapan! Hindi siya naghahanda o nag-aaral ng kanyang mga speeches kaya laging kinakabahan ang kanyang mga kasama.

Isang beses sa Ateneo de Barcelona, ang bolerong si Jaena ay nagbigay ng mga imaginary facts sa kaniyang mga makikinig na gulat na gulat. Nagmadaling tinawag siya ng isang kasama at pinaalalang baka malintikan siya kapag nalaman ng mga nakikinig na hindi siya nagsasabi ng katotohanan. Ang sabi ni Jaena…

“Walang mangangahas na magtanong sa akin sa bulwagang ito dahil lahat kami ay pare-pareho lang na walang alam sa bagay na ito!”

Di nagtagal, namatay siya sa Barcelona noong Enero 20, 1896 dahil sa tuberkulosis. Wala siyang pera  noon kaya’t inilibing siya sa isang mass grave sa Montjuïc Cemetery sa Barcelona. Hanggang sa ngayon ay hindi pa naibabalik ang kanyang mga labi sa Pilipinas.

Source:

Joaquin, Nick. A Question of Heroes. Anvil Publishing, 1977. pp.45-46.

Ocampo, Ambeth R. Looking Back. Anvil Publishing, February 2010. pp. 26-28.

Tuano, Dan. Graciano Lopez Jaena’s remains still in Barcelonanews.abs-cbn.com. Retrieved  October 7, 2015 from https://goo.gl/hMyUCo.

Featured Image: Jaena Monument in Jaro Plaza, Iloilo. Taken from iniloilo.com

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s