ARTIKULO BENTE SAIS: Walang Pag-Iimbot feat. Jose Torres Bugallon

May isang eksena sa palabas na Heneral Luna tungkol sa isang sundalong nagpalakas ng loob sa kaniyang mga kawal kahit na sugatan ang kaniyang hita. May pangalan pala ‘tong kawal na ito, si Jose Torres Bugallon.

Si Jose Torres Bugallon ay ipinanganak sa Salasa, Pangasinan noong Agosto 28, 1873. Nag-aral siya ng elementarya sa Salasa, lumipat sa San Isidro, Nueva Ecija at nag-aral ng ilang taon ng sekondarya sa ilalim ni Don Rufino Villaruz. Noong 1886, nag-aral siya sa Letran ng sekundarya at nagtapos ng Bachiller en Artes na may mataas na marka, taong 1889.

Pumasok siya sa Seminaryo ng San Carlos para maging pari ngunit ang gusto niya talaga ay ang pagsusundalo. Nakapasa siya sa pagsusulit na ibinigay ng pamahalaang Espanyol noong 1892 at pinag-aral sa Academia Militar ng Toledo. Nagtapos siya noong 1896.

Umuwi siya sa Pilipinas na may ranggong 2nd Lieutenant at nagsilbi sa 70th Infantry Regiment ng Hukbo ng Espanya. Lumaban siya sa ilang giyera at sa labanan sa Talisay noong Mayo 30, 1897, itinaas siya sa ranggong kapitan. Naparangalan rin siya ng Cross of Maria Cristina at ng Cruz Roja del Merito Militar.

Matapos ang Kasunduan sa Paris, kumuha ng clearance paper si Bugallon. Nang panahon ring iyon, kinuha ni Heneral Antonio Luna ang mga Espanyol at Pilipinong opisyales ng hukbo ng Espanya upang samahan siyang magturo ng pakikipaglaban sa estilong Europeo at disiplina. Si Bugallon din ang nag-recruit sa mga beteranong Espanyol na lumaban sa mga Amerikano. Malaki ang naging ambag ni Bugallon kaya’t naging malapit sila ni Heneral Luna.

Noong Pebrero 5, 1899, si Bugallon ang namuno sa mga kawal sa La Loma laban sa mga Amerikano na pinamumunuan ni Heneral Arthur MacArthur (tatay ni Heneral Douglas MacArthur). Sa gitna ng labanan, nanghina ang isang hanay at pumorma sa gilid ang mga Amerikano. Nanganib ang hukbo ni Bugallon at natamaan siya ng isang bala sa isang hita. Agad na nagtungo si Koronel Queri kay Heneral Luna at iniulat ang insidente. Ang inutos ni Luna:

“Bugallon wounded. Order forward. He must be saved at all costs. Bugallón is worth 500 Filipino soldiers. He is one of my hopes for future victory.”

Agad-agad na nagtungo si Kumandante Hernando, Koronel Queri at Heneral Luna sa La Loma. Naabutan nila nasa gilid ng kalsada si Bugallon. Sinabihan siya ni Luna na huwag nang sumugod at mag-ingat. Agad na dinala si Bugallon sa Kalookan kung saan binigyan siya ng paunang lunas ni Dr. Jose Luna, kapatid ng heneral at Dr. Santiago Barcelona.

Habang papunta sa Kalookan, itinaas ni Luna ang ranggo ni Bugallon sa Tinyente Koronel. Matapos bigyan ng paunang lunas, dinala nila Luna sa Malolos sakay ng tren. Doon, kahit, makikitlan na ng hininga, tinanong ni Bugallon,

“Dumating na ba ang mga dagdag na kawal?”

Ilang sandali matapos ito, namatay sa kamay ni Luna si Bugallon at bumuhos ang luha ni Luna. Dito magtapos ang buhay ni Jose Torres Bugallon, ang Bayani ng La Loma.

Pinaglingkuran niya muna ang bansang nagturo sa kaniya bilang pasasalamat at hindi nagdalawang-isip na lumipat sa hanay ng kaniyang kababayan. Lumaban siya para sa bayan hanggang sa huling sandali nang walang pag-iimbot.

Sources:

Dumindin, Arnaldo. The War Escalates. Retrieved from https://goo.gl/vzTfkt.

Quirino, Carlos. Who’s Who in Philippine History. Tahanan Books. Manila. 1995.

Villaroel, Hector K. Eminent Filipinos. Textbook Publishers. Quezon City. 1965.

Featured Image: Jose Torres Bugallon. Photo taken from Retrato.com.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s